اعمال شب و روز عید غدیـــــــر!

تبسم:

امام رضا(ع) فرمود: ... و هو یوم التبسم فی وجوه الناس من اهل الایمان فمن تبسم فی وجه اخیه یوم الغدیر نظر الله الیه یوم القیامة بالرحمة و قضی له الف حاجة و بنی له فی الجنة قصرا من در بیضاء و نضر وجهه ... (14)

روزغدیرروز تبسم به روی مؤمنین است.کسی که دراین روز به روی برادر مؤمنش تبسم کند،خداوند،در روز قیامت،نظررحمت به او می افکند،هزار حاجتش را برآورده ساخته و قصری از در سفید برایش بنا می کند و صورتش را زیبا می سازد.

توسعه زندگی:

درروزغدیر،باید چهره زندگی عوض شود.همه باید بکوشند برنامه عادی زندگی خود را برهم زده و آن را با رفتارهایی سخاوتمندانه ترونشاط انگیزتربیارآیند تا همگان درهمه جا طعم شیرین عید را بچشند و رایحه دل انگیز آن را استشمام کنند.یقینا در صدر توسعه دادن زندگی توسعه مالی قراردارد.امام رضا(ع) فرمود: هو الیوم الذی یزید الله فی مال من عبدالله و وسع علی عیاله و نفسه و اخوانه... (15) .

روزغدیر روزی است که خدای متعال در مال کسی که خدا را عبادت کند و بر خانواده،خویشتن و برادران ایمانی اش توسعه دهد فزونی پدید می آورد.

جشن گرفتن:

امام رضا(ع) در عید غدیر احوال کسان و اطرافیان خود را تغییر داد و وضع تازه ای در آنان ایجاد کرد. (16)

حمد کردن:

پیامبر(ص) فرمود: یکی از سنتها این است که مؤمن،در روزغدیر،صد بار بگوید:

الحمدلله الذی جعل کمال دینه و تمام نعمته بولایة امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب(ع). (17)

دعا:

معصومان(ع) پیروانشان را به دعا در روز غدیر سفارش کرده اند. دعاهای ویژه این روز عبارت است از:

1- دعایی که با این جمله آغاز شده است:

اللهم انک دعوتنا الی سبیل طاعتک... . (18)

2- دعایی که در آغاز این عبارت دیده می شود:

اللهم انی اسئلک بحق محمد نبیک و علی ولیک و الشان و القدر الذی خصصتهما دون خلقک... . (19)

این دعا در مفاتیح الجنان ذکر شده است. (20)

3- دعایی که با این جمله آغاز شده است:

اللهم بنورک اهتدیت و بفضلک استغنیت ... 

به بحارالانوار، ج 95، ص 318 مراجعه شود.

دید و بازدید:

دید و بازدید یکی از آداب روزهای عید و شادی است.این سنت مردم را شادابتر و نام و یاد عید را در دل و ذهنشان ریشه دارتر می کند.اسلام همین سنت را برای عید غدیر درنظر گرفته و آن را مورد تاکید قرار داده است.

امام رضا(ع) فرمود: من زار مؤمنا ادخل الله قبره سبعین نورا و وسع فی قبره، و یزور قبره کل یوم سبعون الف ملک یبشرونه بالجنة. (21)

کسی که در روزغدیر به دیدار مؤمنی برود خداوند هفتاد نوربر قبر او وارد و قبرش را وسیع می سازد;هر روز هفتاد هزار فرشته قبرش را زیارت کرده، به او بشارت بهشت می دهند.

شایسته است این سنت در روزغدیر،که بزرگترین عیدهاست،اجرا شود تا علاوه بر احیای روز غدیر رشته های الفت و مودت میان مردم محکمتر شود.

روزه:

روزه در روز غدیربسیار مستحب است و فضیلتی استثنایی دارد.

امام علی(ع) فرمود: اذا اخلص المخلص فی صومه لقصرت ایام الدنیا عن کفائته. (22)

اگر بنده مخلصی در روزه این روز اخلاص داشته باشد،همه روزهای دنیا توان برابری با آن را ندارد; به عبارت دیگر،اگر کسی تمام روزهای دنیا زنده باشد و همه را روزه دار سپری کند،ثوابش کمتر از ثواب روزه این روز خواهد بود.

نخستین جانشین راستین رسول خدا همچنین فرمود: ... و جعل الجزاء العظیم کفاءة عنه. (23)

... خداوند در برابر روزه عید غدیر پاداشی بزرگ نهاده است.

امام صادق(ع) یارانش را به این امر تشویق می کرد و می فرمود:

انی احب لکم ان تصوموه... . (24)

من دوست دارم شما این روز را روزه بگیرید.

آن بزرگوار همچنین می فرمود:

صیام یوم غدیر خم یعدل عندالله فی کل عام مائة حجة و مائة عمرة مبرورات متقبلات. (25)

روزه روز غدیر خم نزد خداوند،درهرسال،برابر با صد حج و صد عمره مقبول است.

پیرامون روزه غدیر روایت بسیار وارد شده آنچه ذکر شد از باب نمونه بود.

زیارت:

یکی از اعمال روز غدیر زیارت امیرمؤمنان علی(ع) است.

زیارت آن حضرت(ع) به دو صورت ممکن است:

1. زیارت در حرم مطهر

امام رضا(ع) به احمد بن محمد بن ابی نصربزنطی فرمود: ای فرزند ابونصر، هر کجا بودی در روز غدیر کنار قبر امیرمؤمنان(ع) حاضر شو! همانا خداوند در این روز گناه شصت سال مرد و زن مؤمن را می آمرزد.

بدرستی که پروردگار در این روز دو برابر آنچه در ماه رمضان شب قدر و شب عید فطر آزاد می کند، می رهاند. (26)

شیوه زیارت آن حضرت را از امام هادی(ع) مرحوم شیخ عباسی قمی(ره) در مفاتیح الجنان روایت کرده است. (27)

2. زیارتهای عمومی:

این زیارت،که به حرم مطهر اختصاص ندارد و ارادتمندان ولایت در همه جا می توانند از آن بهره گیرند،دو مورد است:

الف. زیارت امین الله; (28)

ب. زیارت روایت شده از امام صادق(ع). (29)

هر دو زیارت در مفاتیح ذکر شده است.

زینت دادن:

آراستن پیکروآذین بستن خانه،کوچه و بازار،در روزهای عید،عملی رایج است. عیدی در ذهن و دل مردم زنده است که در آن خویش را بیارایند و در و دیوار را آذین بندی کنند.

چون عید غدیربزرگترین عید است مردم باید در آن،بیش ازهرعید دیگر،شادمانی کنند و خود وجامعه را بیارایند.فضیلت این عمل بسیاراست،امام رضا(ع) فرمود:

روزغدیرروز زینت است،کسی که برای روزغدیرزینت کند خداوند همه گناهان کوچک و بزرگش را آمرزیده،فرشتگانی به سویش می فرستد تا حسنات او را بنویسند و تا عید غدیر سال بعد بر درجات او بیفزایند. (30)

اهمیت زینت در این روز چنان است که امام رضا(ع) برای گروهی لباسهای نو، انگشتر و کفش فرستاد. (31)

شادی کردن:

امام علی(ع) فرمود: و اظهروا ... السرور فی ملاقاتکم (32) ;دربرخوردها شادی را آشکار کنید.

امام صادق(ع) فرمود: روز غدیر روز خوشحالی و شادی است. (33)

شکر گزاری

امام علی(ع) فرمود: در روز غدیر،خدای را بر آنچه به شما ارزانی داشته نعمت ولایت شکر کنید. (34)

صدقه دادن

روزغدیر یکی از مستحبات مؤکد صدقه دادن است.امام علی(ع) فرمود: الدرهم فیه بمائتی الف درهم (35) ;فضیلت یک درهم،که در روزغدیر داده شود،با فضیلت دویست هزار درهم برابر است.

صلوات فرستادن:

امام صادق(ع) فرمود: درروزغدیر،برمحمد واهل بیتش صلوات بسیارمی فرستی. (36)

طعام دادن:

درروزغدیر غذا دادن به مؤمنان اهمیت بسیار دارد،امام صادق(ع) می فرماید: و اطعم اخوانک (37) ;در روز غدیر برادران دینی ات را اطعام کن.

امام رضا(ع) در فضیلت این عمل فرمود: من اطعم مؤمنا کان کمن اطعم جمیع الانبیاء و الصدیقین (38) ;کسی که مؤمنی را در روز غدیر غذا دهد مانند فردی است که تمام پیامبران و صدیقین را غذا داده است.

اهمیت طعام دادن در این روز به اندازه ای است که امام صادق(ع) روز غدیر را روز اطعام طعام (39) خوانده است.

عبادت:

امام رضا(ع) فرمود:

هو الیوم الذی یزید الله فی مال من عبد فیه... . (40)

غدیر روزی است که خداوند بر مال کسی که در آن عبادت کند، می افزاید ... .

عطر زدن:

بر اساس برخی از روایات امام صادق(ع) مؤمنان را به استعمال عطر در روز غدیر سفارش کرده است. (41)

عمل صالح انجام دادن:

روی ان العمل فیه یعدل ثمانین شهرا و دوی انه کفارة ستین سنة. (42)

روایت شده که کردار نیک در روزغدیر،با عمل هشتاد ماه برابری می کند;و نیز روایت شده که کردار نیک در این روز کفاره شصت سال است.

غسل کردن:

علمای شیعه براستحباب غسل در روزغدیراجماع دارند (43) و آن را مستحب مؤکد می دانند. (44) بهتر این است که غسل در اول روز انجام گیرد. (45)

قضای حوائج مؤمنان:

امام صادق(ع) فرمود:واقض حوائج اخوانک (46) ;درعیدغدیرحاجتهای برادرانت را برآور!

کمک کردن:

کمک کردن به ضعیفان و نیازمندان پیام ویژه صاحب غدیر برای روزغدیر است; پیامی که به فرمان حضرت(ع) باید دهان به دهان به همه مردم ابلاغ شود:

و لیعد الغنی علی الفقیر و القوی علی الضعیف; (47) باید در روزغدیرثروتمند به تهیدست و توانا به ناتوان کمک کند.

گذشت و آشتی کردن:

چشم پوشی ازگناه برادران و برقراری ارتباط دوستانه ازدیگرمستحبات روز غدیر شمرده شده است. (48)

گشاده رویی:

امام علی(ع) فرمود: و اظهروا البشر فیما بینکم (49) ;با یکدیگر با گشاده رویی برخورد کنید.

مساوات:

امام علی(ع) فرمود: و ساووا بکم ضعفائکم (50) ; میان خویش وضعیفان مساوات ایجاد کنید.

مصافحه:

امام علی(ع) فرمود: اذا تلاقیتم فتصافحوا بالتسلیم (51) ;وقتی درروزغدیر یکدیگر را ملاقات کردید به هم دست بدهید و سلام کنید.

مهربانی و عطوفت کردن:

امام علی(ع) فرمود: و التعاطف فیه یقتضی رحمة الله و عطفه... . (52)

با یکدیگر عطوفت و مهربانی کردن در روزغدیر،موجب رحمت وعطوفت خدای متعال خواهد شد.

مهمان کردن:

امام رضا(ع) در روز غدیر گروهی را برای افطار نزد خود نگاه داشت. (53)

نماز:

1. نماز شب عید غدیر:

این نماز دوازده رکعت است.هردو رکعت یک تشهد داردودرپایان رکعت دوازدهم بایدسلام داد.درهررکعت،بعدازسوره حمدتوحید ده باروآیة الکرسی یک بارخوانده می شود.در رکعت دوازدهم باید هریک ازحمد و سوره را هفت بار خواند و این ذکر را ده بار در قنوت تکرار کرد: لا اله الا الله وحده لا شریک له،له الملک و له الحمد یحیی و یمیت و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت بیده الخیر و هو علی کل شی قدیر.

در دو سجده رکعت آخر، این ذکر ده بار خوانده می شود:

سبحان من احصی کل شی علمه سبحان من لا ینبغی التسبیح الا له سبحان ذی المن و النعم سبحان ذی الفضل و الطول سبحان ذی العز و الکرم اسالک بمعا قد العز من عرشک و منتهی الرحمة من کتابک و بالاسم الاعظم و کلماتک التامة ان تصلی علی محمد رسولک و اهل بیته الطیبین الطاهرین و ان تفعل بی کذا و کذا [به جای کذا و کذا حاجت خود را [ذکر کند] و سپس بگوید انک سمیع مجیب. (54)

2. نماز روز عید غدیر:

نیم ساعت پیش ازظهرغدیر،دورکعت نمازمستحب است.درهررکعت بعداز حمد، سوره های توحید،قدر و آیة الکرسی ده بار خوانده می شود. (55)

3. نماز مسجد غدیر:

امام صادق(ع) فرمود: یستحب الصلاة فی مسجد الغدیر (56) ; نمازدرمسجد غدیر مستحب است.

نیکی و احسان:

امام علی(ع) فرمود: تباروا یصل الله الفتکم و البر فیه یثمر المال و یزید فی العمر. (57)

یه یکدیگر نیکی کنید که خداوند الفت میان شما را پایدار می سازد و نیکی در این روز موجب افزایش مال و عمر می شود.

امام صادق(ع) فرمود: ... و اکثر برهم. (58)

... در روز غدیر به برادران ایمانی، بسیار نیکی کن.

وام گرفتن برای کمک به دیگران:

امام علی(ع) فرمود: من استدان لاخوانه و اعانهم فانا الضامن علی الله ان ابقاه قضاه و ان قبضه حمل عنه. (59)

کسی که وام بگیرد تا به برادران مؤمنش کمک کند از سوی خدا ضمانت می کنم که اگر او را زنده نگه داشت،بتواند وامش را بپردازد و اگر نگه نداشت،آن دین از دوش او برداشته شود.

توجه به دو نکته آشکار می سازد که چگونه روز غدیر روزی ویژه به شمار آمده، کمک کردن به دیگران در آن عملی بسیار مهم است.

الف) هر چند وام گرفتن از نظر شرع کار چندان مرغوبی نیست،ولی این کار برای کمک به دیگران مستحب قرار داده شده است.

ب) اسلام حق الناس را بسیار مهم شمرده است،ولی درروایت آمده که اگر وام گیرنده توفیق حیات نیافت،خداوند حق مالی قرض دهنده را ازدوش او برمی دارد.

هدیه دادن:

امام علی(ع) فرمود:هبو - او هیئوا - لاخوانکم وعیالکم عن فضله (60) ; ازآنچه خدای متعال بر شما ارزانی داشته،به خانواده و برادرانتان ببخشید. (61)

و نیز فرمود: تهادوا نعم الله کما مناکم.نعمتهای خداوند رابه یکدیگر هدیه کنید همان طورکه به شما عطا فرموده است. امام رضا(ع) فرمود:افضل علی اخوانک فی هذا الیوم (62) ;دراین روز بر برادرانت بخشش کن.

امام رضا(ع) دراین روز برای خانواده گروهی از اصحاب غذا،گندم،لباسهای نو و حتی انگشتر و کفش فرستاد. (63)

همایش:

گردهمایی یکی از اعمال و احکام روزغدیر است.این دستور الهی - سیاسی در راستای تقویت ارتباط با ولایت و رهبری الهی و پایبندی به لوازم آن صادر شده است.

علی(ع) فرمود: ... واجمعوا یجمع الله شملکم;در روزغدیر،گرد هم آیید تا خداوند امورتان را از نابسامانی و پراکندگی برهاند.

پی نوشتها:

1- المراقبات، میرزا جواد آقای تبریزی، ص 217 و 218.

2- بحارالانوار، ج 95، ص 302.

3- المراقبات، میرزا جواد آقا تبریزی، ص 256.

4- التهذیب، شیخ طوسی، ج 3، ص 143.

5- الغدیر، علامه امینی، ج 1، ص 287.

6- سوره حجرات، آیه 10.

7- مستدرک الوسائل، محدث نوری، ج 1، ص 456.

8- بحارالانوار، مجلسی، ج 95، ص 322.

9- همان، ص 301.

10- المراقبات، ص 260.

11- الغدیر، ص 274.

/ 0 نظر / 22 بازدید