غدیــــــر از نگاه چـهارده خورشیــــــد!

امیــــــر مومنان وغدیــــــر:

سلیم بن قیس هلالى به بیعت امیرمومنان(4) باابوبکر اشاره کرده، مى ‏گوید:

«ثم اقبل علیهم على‏فقال:یا معشرالمسلمین و المهاجرین و الانصارانشد کم الله اسمعتم رسول الله یقول یوم غدیرخم کذا و کذا فلم یدع شیئا قال عنه رسول الله الا ذکرهم ایاه قالوا نعم» (4)

پس على(ع) به مردم فرمود:اى مسلمانان ومهاجران وانصار،آیا نشنیدید که رسول خدا(ص) روزغدیرخم چنین وچنان فرمود.سپس تمام چیزهایى را که پیامبر(ص) در آن روز فرموده بود به مردم یاد آورى کرد.همگى گفتند:آرى.

در این زمینه مى ‏توان به استدلالهاى امیرمومنان على(ع) اشاره کرد. از جمله استدلال آن حضرت براى ابوبکر که فرمود: بر اساس حدیث پیامبر(ص) در روز غدیر، آیا من مولاى تو و هر مسلمانى هستم یا تو؟ ابوبکر گفت: شما. (5)

ابى الطفیل مى‏ گوید: در روز شورا در خانه بودم و شنیدم که على(ع) گفت: آیا غیر از من کسى در میان شما هست که پیامبر(ص) به او گفته باشد: «من کنت مولاه فعلى مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه.» همگى گفتند: نه. (6)


حضرت زهرا(س) و غدیــــــر:

ابن عقده در کتاب معروفش «الولایه» از محمد بن اسید چنین روایت کرده است: از فاطمه زهرا پرسیدند: آیا پیامبر(ص) پیش از رحلتش در باره امامت امیرمومنان چیزى فرمود؟

آن حضرت جواب داد:«و اعجباانسیتم یوم غدیرخم؛» (7) شگفتا! آیا روز غدیرخم را فراموش کردید؟!

فاطمه بنت الرضا ازفاطمه بنت الکاظم(ع) و اوازفاطمه بنت الصادق(ع) چنین نقل کرد:ام کلثوم،دخترفاطمه زهرا(س) نقل کرد که پیامبردر روزغدیرفرمود: «من کنت مولاه فعلى مولاه» (8)

امام حسن مجتبى(ع) و غدیــــــر:

ازامام جعفرصادق(ع) چنین روایت شده است:امام حسن(ع)هنگامى که مى‏ خواست با معاویه آتش بس اعلام کند،به او فرمود:امت مسلمان از پیامبر(ص) شنیدند که درباره پدرم فرمود:«انه منى بمنزله هارون من موسى»؛ همچنین دیدند که پیامبر(ص) وى را درغدیرخم به عنوان امام نصب فرمود. (9)

امام حسین(ع) وغدیــــــر:

سلیم بن قیس مى ‏نویسد: امام حسین(ع) قبل از مرگ معاویه خانه خدا را زیارت کرد. سپس بنى‏ هاشم را جمع کرده فرمود: آیا مى‏دانید پیامبر اکرم(ص) على(ع) را در روز غدیر خم نصب کرد؟ همگى گفتند: آرى. (10)


امام زین العابدین(ع) و غدیــــــر:

ابن اسحاق،تاریخ نویس معروف،مى‏ گوید: به على بن حسین گفتم: «من کنت مولاه فعلى مولاه» یعنى چه؟ حضرت فرمود: «اخبرهم انه الامام بعده»؛ به آنها خبر داد که اوست امام بعد از خودش. (11)

امام محمد باقر(ع) و غدیــــــر:

ابان بن تغلب مى‏ گوید: از امام باقر(ع) در باره گفته پیامبر:«من کنت مولاه فعلى مولاه» پرسیدم:حضرت فرمود:اى اباسعید،پیامبر فرمود:امیرمومنان درمیان مردم جانشین من خواهد بود. (12)

امام جعفرصادق(ع) و غدیــــــر:

زید شحام مى‏ گوید:نزد امام صادق بودم،مردى معتزلى از وى درباره سنت پرسید.حضرت درپاسخ فرمود:هرچیزى که فرزند آدم به آن نیاز دارد (حکم آن) درسنت خدا وپیامبر(ص) وجود دارد وچنانچه سنت نبود،خداوند هرگزبربندگان احتجاج نمى  ‏کرد.

مرد پرسید:خداوند با چه چیزى بر ما احتجاج مى‏ کند؟

حضرت فرمود:«الیوم اکملت لکم دینکم واتممت علیکم نعمتى ورضیت لکم الاسلام دینا»؛ بدین وسیله ولایت را تمام گردانید و اگرسنت یا فریضه تمام نبود،خدا به آن احتجاج نمى ‏کرد . (13)

امام موسى کاظم(ع) و غدیــــــر:

عبدالرحمن بن حجاج ازحضرت موسى بن جعفر(ع) در باره نماز در مسجد غدیرخم (14) پرسید. حضرت در پاسخ فرمود: «صل فیه فان فیه فضلا و قد کان ابى یامربذلک» (15) ؛ نماز بخوان،بدرستى که در آن فضل فراوان وجود دارد و پدرم به آن امر مى‏ کرد.

امام رضا(ع) و غدیــــــر:

محمد بن ابى نصر بزنطى مى ‏گوید:خدمت امام رضا(ع) بودم،درحالى که مجلس پرازجمعیت بود و با یکدیگردرباره غدیر گفتگو مى ‏کردند،برخى از مردم این واقعه را منکر شدند؛امام فرمود:پدرم از پدرش روایت کرد که روز غدیر در میان اهل آسمان مشهورتراست تامیان اهل زمین.سپس فرمود:اى ابى نصر،«این ماکنت فاحضریوم الغدیر»؛هرکجاکه هستى دراین روزنزد امیرمومنان(ع) باش. بدرستى که در این روز خداوند گناه شصت سال از مردان و زنان مومن و مسلم را مى ‏آمرزد و دو برابر آنچه در ماه رمضان ازآتش دوزخ مى ‏رهاند؛دراین روز آزاد مى ‏کند... سپس فرمود: «والله لوعرف الناس فضل هذا الیوم بحقیقه لصافحتهم الملائکه کل یوم عشر مرات» (16) اگر مردم ارزش این روز را مى ‏دانستند، بى ‏تردید فرشتگان در هر روز ده بار با آنان مصافحه مى‏ کردند.

امام محمد جواد(ع) و غدیــــــر:

ابن ابى عمیر از ابو جعفرثانى(ع) در ذیل آیه «یا ایهاالذین آمنوا اوفوا بالعقود» (17) چنین روایت کرد: پیامبر گرامى(ص) درده مکان به خلافت اشاره کرده است؛ سپس آیه «یا ایهاالذین آمنوا اوفوا بالعقود» نازل شد. (18)

در توضیح این روایت باید گفت: آیه یاد شده در اول سوره مائده است.این سوره، آخرین سوره‏اى است که برقلب نبى‏ اکرم(ص) نازل شد.دراین سوره،«آیه اکمال» و «آیه تبلیغ،که ناظر به واقعه غدیراست،وجود دارد.

امام هادى(ع) و غدیــــــر:

شیخ مفید،درکتاب شریف ارشاد،زیارت امیرمومنان على(ع) را از امام حسن‏ عسکرى (ع) و آن امام از پدرش نقل مى‏ کند و مى ‏گوید:امام جواد(ع) در روز عیدغدیر،حضرت على(ع) رازیارت کردوفرمود:«اشهدانک المخصوص بمدحةالله المخلص لطاعةالله ...»؛ شهادت مى‏ دهم که مدح خدا به تو اختصاص دارد و در طاعت او مخلصى.

سپس مى ‏فرماید:خداوند حکم فرمود: «یا ایهاالرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فمابلغت رسالته و الله یعصمک من الناس

آنگاه ادامه مى ‏دهد:پیامبر(ص) خطاب به مردم کرد وازآنها پرسید:آیا آنچه برعهده داشتم،ابلاغ کردم؟

همگى گفتند: آرى.

سپس فرمود:خدایا گواه باش!بعد از آن فرمود: «الست اولى بالمومنین من انفسهم؟ فقالوا بلى فاخذ بیدک و قال من کنت مولاه فهذا على مولاه، اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصرمن نصره و اخذل من خذله؛» آیا من به مومنان ازخود آنها سزاوارتر نیستم؟ گفتند : بله.پس از آن دست على(ع) را گرفت و فرمود:هرکس من مولاى اویم، این على مولاى اوست ... (19)

امام حسن عسکرى(ع) وغدیــــــر:

حسن بن ظریف به امام حسن عسکرى(ع) نامه نوشت و پرسید: گفته پیامبر «من کنت مولاه فعلى مولاه» یعنى چه؟ حضرت در پاسخ فرمود: «اراد بذلک ان جعله علما یعرف به حزب الله عند الفرقة»؛ خداوند اراده فرمود که این جمله،نشان و پرچمى باشد تا حزب خدا هنگام اختلافها با آن شناخته شود.

اسحاق بن اسماعیل نیشابورى مى ‏گوید:حضرت حسن ‏بن على(ع) به ابراهیم چنین نوشت:خداوند متعال با منت و رحمت خویش واجبات را برشما مقرر کرد. این کار به سبب نیازاو نبود،بلکه رحمت او بود که متوجه شما شد.هیچ معبودى جز او وجود ندارد؛او چنان کرد تا ناپاک را از پاک جدا سازد واندرون شما را بیازماید تا به سوى رحمت او پیش بگیرد و منازل شما در بهشت معین شود. ازاینرو،حج و عمره، اقامه نماز،پرداخت زکات،روزه و ولایت را بر شما واگذار کرد و درى را فرا راهتان قرار داد تا درهاى دیگر واجبات را باز کنید؛ کلیدى را براى یافتن راه خود قرار داد. اگر محمد و جانشینان او از فرزندش نبود، شما مانند حیوانات سرگردان مى ‏ماندید و هیچ واجبى از واجبات را فرا نمى‏ گرفتید. مگر مى‏توان از غیر در، وارد مکانى شد؟ وقتى خداوند به سبب تعیین اولیا پس از پیامبر(ص)، نعمت خود را بر شما تمام کرد، فرمود: «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتى و رضیت لکم الاسلام دینا» (20) امروز دینتان را کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم و راضى شدم که اسلام دین شما باشد . سپس براى اولیاى خود برگردن شما حقوقى قرار داد و به شما فرمان داد حقوق آنها را ادا کنید تا زنان و اموال و خوراک و آشامیدنی ها بر شما حلال باشد و به واسطه آن برکت و رشد و ثروت را به شما بشناساند و اطاعت کنندگان شما را به واسطه غیبت بشناساند... (21)

امام زمان(ع) و غدیــــــر:

در دعاى ندبه که ظاهرا منسوب به آن حضرت است چنین مى‏ خوانیم: «... فلما انقضت ایامه اقام ولیه على‏بن ابى طالب صلواتک علیهما و آلهما هادیا اذ کان هوالمنذر و لکل قوم هاد فقال و الملاء امامه من کنت مولاه فعلى مولاه.. .»

پى ‏نوشتها:


1ـ حدیث ثقلین دربیشتر منابع اهل سنت وارد شده است.ما به پاره‏اى از آنها اشاره مى ‏کنیم : السنه شیبانى، ص 337 و 629 ح 1551؛ صحیح ترمذى، ج 5، ص 663؛ سنن کبرى بیهقى، ج 10، ص 114؛ المستدرک، حاکم نیشابورى، ج 3، ص 110؛ فضائل الصحابه، احمد بن حنبل، ج 1، ص 171 و ج 2، ص 588؛ سنن ابى‏داود، ج 2، ص 185؛ طبقات کبرى، ابن سعد، ج 2، ص 194؛صحیح مسلم، ج 4، ص .1873

2ـ سوره مائده، آیه .71

3ـ امالى شیخ صدوق، مجلس، 74، ص .400

4ـ کتاب سلیم بن قیس هلالى، نشر موسسه بعثت، ص .41

5ـ خصال شیخ صدوق، ص 505، باب اربعین، ج .30

6ـ امالى شیخ صدوق، ج 1، ص .342

7ـ اثبات الهداة، حرعاملى، ج 2، ص 112، ح 473؛ مناقب ابن شهر آشوب، ج 3، ص 25 ـ .26

8ـ اثبات الهداة، ج 2، ص 112؛ احقاق الحق، ج 16، ص .282

9ـ امالى شیخ صدوق، ج 2، ص .171

10ـ سلیم بن قیس، ص .168

11ـ معانى الاخبار، ص 65؛ بحارالانوار، ج 37، ص .223

12ـ معانى الاخبار، ص .66

13ـ تفسیر برهان، ج 1، ص .446

14ـ در باره اهمیت این مسجد به مجله میقات حج شماره 12 مراجعه شود.

15ـ اصول کافى، ج 4، ص .566

16ـ تهذیب الاحکام، شیخ طوسى، ج 6، ص 24، ح 52؛ مناقب ابن شهرآشوب، ج 3، ص .41

17ـ سوره مائده، آیه .1

18ـ تفسیرقمى، ج 1، ص .160

19ـ بحارالانوار، ج 100، ص .363

20ـ همان، ج 37، ص .223

21ـ علل الشرائع، ج 1، ص 249، باب 182، ح .66

مأخذ: مجله کوثر شماره 25

ص ـ ناطقى  - پورتابل اهلبیت علیهم السلام

/ 1 نظر / 54 بازدید